Chemikalia niebezpieczne to substancje lub mieszaniny z co najmniej jedną niebezpieczną cechą. Zwroty H (zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia) ostrzegają o rodzaju niebezpieczeństwa.

Zgodnie z rodzajem zagrożenia, chemikalia niebezpieczne można sklasyfikować w następujących kategoriach:
1. ZAGROŻENIA FIZYCZNE:

• Materiały wybuchowe
• Gazy palne
• Aerozole
• Gazy utleniające
• Gazy pod ciśnieniem
• Ciecze palne
• Ciała stałe palne
• Substancje i mieszaniny samoreaktywne
• Ciecze piroforowe
• Ciała stałe piroforowe
• Substancje i mieszaniny samonagrzewające się
• Substancje i mieszaniny, które w kontakcie z wodą wydzielają gazy palne
• Ciecze utleniające
• Ciała stałe utleniające
• Nadtlenki organiczne
• Żrące wobec metali

2. ZAGROŻENIA DLA ZDROWIA

• Toksyczność ostra
• Działanie żrące/podrażniające na skórę
• Poważne uszkodzenie oczu/podrażnienie oczu
• Uczulenie dróg oddechowych lub skóry
• Mutagenne działanie na komórki rozrodcze
• Działanie rakotwórcze
• Toksyczność dla rozrodczości
• Toksyczność dla narządów docelowych - narażenie jednorazowe (STOT SE)
• Toksyczność dla narządów docelowych - narażenie powtarzane (STOT RE)
• Zagrożenie aspiracją

3. ZAGROŻENIA DLA ŚRODOWISKA:

• Toksyczność ostra dla ekosystemu wodnego.
• Toksyczność przewlekła dla ekosystemu wodnego.
• Niebezpieczne dla warstwy ozonowej.

Czy substancja chemiczna jest niebezpieczna, czy nie, można ustalić na kilka sposobów:

• na etykiecie opakowania i/lub
• w Karcie Charakterystyki.

Jeśli na etykiecie znajduje się co najmniej jeden zwrot H lub piktogram zagrożenia, produkt jest klasyfikowany jako niebezpieczny.

W Karcie Charakterystyki dane o zagrożeniu można znaleźć w sekcji 2.1. Obowiązuje jeden system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów: CLP. CLP opiera się na europejskim rozporządzeniu nr 1272 z 2008 r.

Chemikalia niebezpieczne to te, które mają co najmniej jeden z piktogramów na etykiecie (opakowaniu). W przypadku braku piktogramu chemikalia niebezpieczne można zidentyfikować na podstawie ostrzeżeń lub znanych jako zwroty H. Musza byc one umieszczone na kazdej jednostce opakowania. Zgodnie z rozporzadzeniem CLP, oprócz zwrotów H, do oznaczenia zagrożenia można również używać specyficznych zwrotów EUH.

Na rynku chemikaliów Karta Charakterystyki jest niezbędnym źródłem informacji. Karta Charakterystyki jest kartą identyfikacyjną substancji chemicznej. Przedstawia ważne informacje dla osób, które mają kontakt z niebezpieczną substancją chemiczną oraz dla personelu medycznego, który opiekuje się osobami w przypadku zagrożeń zdrowotnych spowodowanych szkodliwym działaniem substancji niebezpiecznych.

Karta Charakterystyki musi być przygotowana dla wszystkich chemikaliów sklasyfikowanych jako niebezpieczne.

Dostawca substancji lub mieszaniny musi dostarczyć Kartę Charakterystyki odbiorcy substancji lub mieszaniny, a karta musi być wypełniona zgodnie z załącznikiem II rozporządzenia REACH w przypadkach:

• gdy substancja lub mieszanina spełnia kryteria klasyfikacji jako niebezpieczna zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 lub
• gdy substancja jest trwała, kumuluje się w organizmach i jest toksyczna lub bardzo trwała i może kumulować się w organizmach zgodnie z kryteriami z załącznika XIII; lub
• gdy substancja jest uwzględniona na liście sporządzonej zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia REACH z innych powodów niż te wymienione w punktach (a) i (b).

Odbiorca może żądać Karty Charakterystyki od dostawcy również wtedy, gdy substancja lub mieszanina nie spełnia kryteriów klasyfikacji jako niebezpieczna zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008, ale zawiera:

• w indywidualnym stężeniu ≥ 1 mas. % dla mieszanin niegazowych i ≥ 0,2 obj. % dla mieszanin gazowych co najmniej jedną substancję niebezpieczną dla zdrowia ludzkiego lub środowiska, lub
• w indywidualnym stężeniu ≥ 1 mas. % dla mieszanin niegazowych co najmniej jedną substancję rakotwórczą z kategorii 2, toksyczną dla rozrodczości z kategorii 1A, 1B i 2, powodującą uczulenie skóry z kategorii 1, powodującą uczulenie dróg oddechowych z kategorii 1 lub wpływającą na laktację lub mleko matki lub trwałą, mogącą kumulować się w organizmach i toksyczną (PBT) zgodnie z kryteriami z załącznika XIII lub bardzo trwałą i mogącą kumulować się w organizmach (vPvB) zgodnie z kryteriami z załącznika XIII lub uwzględnioną na liście sporządzonej na podstawie art. 59 ust. 1 z innych powodów niż te wymienione w punkcie (a), lub
• substancję, dla której istnieją limity narażenia w miejscu pracy na poziomie wspólnotowym.

Dostawca musi w tym przypadku dostarczyć Kartę Charakterystyki odbiorcy na jego żądanie, a karta musi być wypełniona zgodnie z załącznikiem II rozporządzenia REACH w przypadkach:

Karta Charakterystyki nie musi być dostarczana, jeśli niebezpieczne substancje lub mieszaniny oferowane lub sprzedawane publicznie mają wystarczające informacje (np. etykieta), które umożliwiają użytkownikom podjęcie wszystkich niezbędnych środków ochrony zdrowia ludzkiego, bezpieczeństwa i środowiska, chyba że zażąda tego dalszy użytkownik lub dystrybutor.

Karta Charakterystyki musi być dostępna w języku urzędowym państwa, w którym chemikalia niebezpieczne są wprowadzane do obrotu.

Tłumaczenia Kart Charakterystyki dla chemikaliów nieniebezpiecznych nie są obowiązkowe. Są jednak zalecane. W większości krajów UE firmy wymagają Kart Charakterystyki w języku lokalnym, niezależnie od zagrożenia. Tłumaczenia Kart Charakterystyki są również obowiązkowe w większości przetargów.

W rzeczywistości dobra Karta Charakterystyki nie jest starsza niż dwa lata. Karta Charakterystyki musi być regularnie przeglądana, zmieniana i uzupełniana.

Powody zmiany Karty Charakterystyki mogą być następujące:

• zmiany w przepisach określających treść i formę Karty Charakterystyki,
• zmiany receptury (nowy skład), które mogą prowadzić do innej klasyfikacji produktu,
• zmiany w klasyfikacji poszczególnych substancji w produkcie, które mogą prowadzić do innej klasyfikacji produktu,
• nowe odkrycia dotyczące obchodzenia się z niebezpieczną substancją,
• nowe wyniki z testów na zwierzętach i w środowisku wodnym (dane toksykologiczne i ekologiczne),
• nowe limity narażenia w miejscu pracy,
• nowa definicja odpowiedniego sprzętu ochronnego,
• nowości ADR (transport towarów niebezpiecznych).

Treść i forma Karty Charakterystyki są szczegółowo określone w europejskim rozporządzeniu nr 830/2015.

Karta Charakterystyki składa się z 16 sekcji:

• Identyfikacja substancji/mieszaniny i firmy/podmiotu
• Identyfikacja zagrożeń
• Skład/informacje o składnikach
• Środki pierwszej pomocy
• Środki gaśnicze
• Środki w przypadku niezamierzonego uwolnienia
• Postępowanie i magazynowanie
• Kontrola narażenia/ochrona indywidualna
• Właściwości fizyczne i chemiczne
• Trwałość i reaktywność
• Informacje toksykologiczne
• Informacje ekologiczne
• Postępowanie z odpadami
• Informacje dotyczące transportu
• Informacje dotyczące przepisów prawnych
• Inne informacje

Elementy etykiety są określone w punkcie 2 Karty Charakterystyki. W praktyce często występują rozbieżności między etykietą a Kartą Charakterystyki. Najczęstsze błędy to:

• nazwa handlowa na Karcie Charakterystyki nie odpowiada nazwie handlowej na etykiecie,
• Karta Charakterystyki zawiera inne zwroty H i P niż etykieta,
• etykieta nie zawiera żadnych dodatkowych ostrzeżeń (np. dla aerozoli, izocyjanianów itp.).

Zgodnie z przepisami dotyczącymi chemikaliów, podstawowym celem oznakowania lub etykiet jest informowanie użytkownika (konsumenta) o niebezpieczeństwach związanych z chemikaliami. Etykieta jest więc kluczowym elementem, który nawiązuje pierwszy kontakt z użytkownikiem chemikaliów. Dlatego każdy niebezpieczny chemikalia musi być właściwie oznakowany etykietą. Sprzedaż nieprawidłowo lub niewłaściwie oznakowanych chemikaliów niebezpiecznych jest naruszeniem.

Elementy etykiety:

• Nazwa handlowa produktu
• Piktogramy (jeśli wymagane)
• Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (zwroty H)
• Zwroty wskazujące środki ostrożności (zwroty P)
• Hasło ostrzegawcze „NIEBEZPIECZEŃSTWO" lub „UWAGA"
• Ilość netto
• Nazwa, adres i numer telefonu dostawcy

• Ostrzeżenie dla aerozoli, znak "3"
• Specjalne oznakowanie detergentów
• Dodatkowe informacje dla produktu biobójczego
• Zawartość lotnych związków organicznych (HOS – Kategoria i wartość graniczna)
• Oświadczenie o substancjach niebezpiecznych
• Ostrzeżenie: produkt zawiera substancje, które mogą powodować reakcje alergiczne.
• Ostrzeżenie: produkt zawiera szczególne substancje niebezpieczne (np. izocyjaniany, MDI, epoksydy, ołów, cyjanoakrylan, chrom (IV), kadm itp.).
• Ostrzeżenie: substancje niebezpieczne mogą być uwalniane podczas użytkowania (np. chlor).
• Ostrzeżenie dla płynnych wosków, które są szkodliwe dla zdrowia w przypadku połknięcia.

Przykład etykiety CLP:
Przykład etykiety wielojęzycznej – zwroty muszą być takie same we wszystkich językach (te same zwroty H i P).

Przy reklamowaniu substancji w reklamie muszą być uwzględnione następujące elementy:

• klasa zagrożenia i/lub
• kategoria zagrożenia

Przykład oświadczenia: toksyczność ostra doustna, kategoria 3

Przy reklamowaniu mieszaniny w reklamie muszą być uwzględnione następujące elementy:

• piktogram zagrożenia
• tekst ostrzegawczy
• zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (zwroty H, zwroty EUH)

Reklama musi zawierać wszystkie wymienione powyżej elementy. Zwroty P nie muszą być podane.

Przykład reklamy dla chemikaliów drażniących:

Wymagania techniczne dotyczące ostrzeżeń dotykowych są określone w normie EN ISO 11683. Wymaga ona umieszczenia ostrzeżenia dotykowego na opakowaniu głównym/wewnętrznym.

Ostrzeżenie dotykowe i bezpieczne zamknięcie muszą być umieszczone na produktach przeznaczonych dla publiczności (ogólnego użytku), a mianowicie w odniesieniu do rodzaju zagrożenia. Nie dotyczy to aerozoli oznaczonych H222 lub H223.

Można znaleźć szczegółowe przykłady oznakowania i opakowania na stronie internetowej ECHA.

Piktogramy oznaczające niebezpieczne właściwości fizyczne:

Piktogramy oznaczające właściwości niebezpieczne dla zdrowia:

Piktogramy oznaczające właściwości niebezpieczne dla środowiska:

Skrót ADR pochodzi od Europejskiej Umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych.

ADR ma zastosowanie we wszystkich krajach, które podpisały tę Umowę. Towary są klasyfikowane jako niebezpieczne do transportu, jeśli otrzymały numer UN. Dane dotyczące transportu (np. numer UN, etykieta zagrożenia, grupa opakowania itp.) są wymienione w sekcji 14 Karty Charakterystyki.

• Towary niebezpieczne zapakowane w ograniczonych ilościach (małe jednostki opakowania), sekcja 3.4 ADR
• Wyłączenia związane z ilościami na jednostkę transportową, sekcja 1.1.3.6 ADR

Informacje dotyczące transportu można znaleźć w sekcji 14 Karty Charakterystyki. Towary niebezpieczne mają określony numer UN (np. barwnik z temperaturą zapłonu poniżej 60°C jest przypisany do UN 1263). Oprócz numeru UN, w sekcji 14 wymienione są inne dane dotyczące transportu wymagane do właściwego oznakowania opakowania i przygotowania odpowiedniej dokumentacji transportowej.

According to the ADR, dye is classified as dangerous goods with UN 1263. Since it has a flashpoint of 56°C, it is classified under the packaging group III. This UN number has a limited quantity of 5 L (column 7a in Table 3.2 ADR). Since the dye is packed in a packaging containing less than 5 L, exemptions can be used which can be found in section 3.4 of the ADR. It is important to put a danger label for limited quantities (LQ) on the carton and that the gross volume does not exceed 30kg. ADR transport is thus not needed to dispatch.

Chcielibyśmy przetransportować:

• 5 pojemników po 10 L barwnika z nr ONU 1263, grupa transportowa 3 (ilość należy pomnożyć przez współczynnik 1)
• 4 pojemniki po 20 L rozpuszczalnika z nr ONU 1993, grupa transportowa 2 (ilość należy pomnożyć przez współczynnik 3)

Obliczenie: 5×10×1 + 4×20×3 = 290

Ponieważ liczba punktów jest niższa niż 1000, można zastosować wyłączenie do transportu mniejszych ilości towarów niebezpiecznych i transport ADR nie jest wymagany.

Przykład pisemnych instrukcji postępowania w przypadku wypadku (link)

Produkt biobójczy to każda substancja lub mieszanina, w formie, w jakiej jest dostarczana użytkownikowi, składająca się z, zawierająca lub wytwarzająca jedną lub więcej substancji czynnych, przeznaczona do niszczenia, odstraszania, unieszkodliwiania, zapobiegania działaniu lub w inny sposób wywierania efektu kontrolującego na jakikolwiek szkodliwy organizm za pomocą jakichkolwiek środków innych niż tylko działanie fizyczne lub mechaniczne.

Kryteria klasyfikacji jako produkt biobójczy są dwa:

• Produkt musi zawierać substancję czynną zatwierdzoną do jednego lub więcej celów biobójczych. Substancja czynna ma działanie kontrolujące na szkodliwe organizmy poprzez działanie biologiczne lub chemiczne.
• Produkt musi być faktycznie używany do określonego celu, np. do niszczenia bakterii i jako środek odstraszający komary. Treść etykiety na produktach biobójczych jest istotna. Tylko jedno słowo może mieć znaczenie.

Znamy 22 różne typy produktów biobójczych. Najczęstsze produkty biobójcze to:

• Insektycydy: produkty do niszczenia much, komarów i innych owadów;
• Konserwanty: chemikalia używane jako konserwanty w produktach i materiałach (np. farby i lakiery, detergenty, zmiękczacze tkanin itp.)
• Środki dezynfekujące: produkty czyszczące i podobne używane do dezynfekcji powierzchni, materiałów i sprzętu oraz produkty do dezynfekcji skóry i podobne produkty do higieny człowieka;
• Atraktanty, repelenty: produkty używane do odstraszania lub przyciągania szkodliwych organizmów (np. owadów).

Formularze oświadczeń dotyczące potwierdzenia dostawy, które mają być używane przez firmy z the list in Article 95 of BPR:

• Potwierdzenie dostawy jako dostawca substancji
• Potwierdzenie dostawy jako dostawca produktu

Formularze oświadczeń dla firm wprowadzających produkty biobójcze na rynek:

• Oświadczenie z odniesieniem do dostawcy substancji
• Statement with a reference to the products’ supplier

1. National authorization
   National authorization is an administrative act by which the competent authority of a Member State authorizes the making available on the market and the use of a biocidal product or a biocidal product family in its territory or in a part thereof.
2. Mutual recognition in sequence
   Sequential mutual recognition of a national authorization for a biocidal product is a procedure under which an applicant applies for the authorization of a biocidal product in one or more Member States once the authorization for this biocidal product has been granted in one Member State in accordance with Article 17 of Regulation (EU) No. 528/2012.
3. Mutual recognition in parallel
   Parallel mutual recognition of a national authorization for a biocidal product is a procedure under which an applicant applies for the authorization for a biocidal product and the authorization for this biocidal product has not yet been granted in accordance with Article 17 of Regulation (EU) No. 528/2012.
4. Authorization for equal biocidal products
   The authorization for an equal biocidal product or family of products is granted for equal/identical products of the same or different company under the same provisions and conditions of an already granted authorization.
5. Parallel marketing
   Authorization for parallel marketing is granted in a member state for a biocidal product for which an authorization has already been granted in another Member State (country of origin) and is identical to the product with an authorization in another Member State (reference product).

   Identity requirements:

   • the products are made by the same company, by an associated company or were made based on the licence according to the same production procedure;
   • the products are identical in their specifications and content, active substances and type of formulation;
   • the products are identical regarding the content of their inactive substances;
   • the products are identical or equivalent regarding their size, material or packaging shape in the sense of an unwanted effect on the product safety, human health, animal health or environment.
6. Union authorization
   Union authorization is an administrative act by which the European Commission authorizes the making available on the market and the use of a biocidal product or a biocidal product family in the EU territory or in a part thereof.
7. Simplified procedure

   Authorization based on a simplified procedure can be issued for biocidal products which meet the following conditions:

   • all active substances in the biocidal product are on the list from Annex II of Regulation (EU) No. 528/2012 and meet all conditions from the Annex;
   • the biocidal product does not contain any harmful substances;
   • the biocidal product does not contain any nanomaterials;
   • the biocidal product is effective enough;
   • no personal protective equipment is required for handling and using the biocidal product.

Tylko produkty biobójcze z odpowiednim pozwoleniem na wprowadzenie do obrotu mogą być reklamowane, polecane lub doradzane.

W przypadku reklamy produktów biobójczych każda reklama musi zawierać następujący tekst:

„Stosuj biocydy w sposób bezpieczny. Zawsze czytaj etykietę i informacje o produkcie przed użyciem." Zdania muszą być wyraźnie wyróżniające się w stosunku do całej reklamy.

Reklamodawcy mogą zastąpić słowo „Biocydy" w przepisanych zdaniach dokładnym opisem typu reklamowanego produktu.

Reklamy produktów biobójczych nie mogą odnosić się do produktu w sposób wprowadzający w błąd w odniesieniu do zagrożeń ze strony produktu dla człowieka, zwierząt, środowiska lub jego skutków.

W żadnym wypadku reklama produktu biobójczego nie może zawierać określeń „produkt biobójczy niskiego ryzyka", „nietoksyczny", „nieszkodliwy", „naturalny", „przyjazny dla środowiska", „przyjazny dla zwierząt" ani żadnych podobnych oznaczeń.

„Produkt poddany działaniu" to każda substancja, mieszanina lub produkt, który został poddany działaniu jednego lub więcej produktów biobójczych lub zawiera je celowo. Produkt poddany działaniu z funkcją biobójczą jako główną jest uważany za produkt biobójczy.

Produkt poddany działaniu nie może być wprowadzony do obrotu, chyba że wszystkie substancje czynne w produkcie biobójczym, które są używane do obróbki produktu lub są zawarte w produkcie poddanym działaniu, znajdują się na liście zatwierdzonych substancji czynnych dla tego typu produktu i są dostarczane przez dostawców z listy w Article 95 of BPR.

Osoba odpowiedzialna za wprowadzenie produktu poddanego działaniu do obrotu musi upewnić się, że etykieta zawiera:

• oświadczenie, że produkt poddany działaniu zawiera produkty biobójcze;
• uzasadnioną cechę biobójczą produktu poddanego działaniu;
• nazwy wszystkich substancji czynnych zawartych w produktach biobójczych bez naruszenia art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 (CLP);
• nazwy wszystkich nanomateriałów zawartych w produktach biobójczych, po których w nawiasie znajduje się słowo nano;
• wszystkie odpowiednie instrukcje użytkowania, w tym wszystkie środki ostrożności, które należy podjąć ze względu na produkty biobójcze użyte do obróbki produktu poddanego działaniu lub w nim zawarte.

Detergent to każda substancja lub preparat zawierający mydło i/lub inne środki powierzchniowo czynne do procedur prania i czyszczenia. Detergenty mogą być w dowolnej formie (ciecz, proszek, pasta, sztyft, kostka, formowany lub kształtowany kawałek itp.) i mogą być wprowadzane do obrotu lub używane w gospodarstwach domowych, instytucjach lub przemyśle.

• Detergenty do ręcznego i maszynowego mycia naczyń
• Detergenty do prania ubrań (proszki do prania, żele)
• Preparaty pomocnicze do prania do moczenia (przed praniem), płukania lub bielenia ubrań
• Zmiękczacze tkanin do zmiany odczucia tkaniny w procedurach uzupełniających pranie ubrań
• Preparaty czyszczące do uniwersalnych produktów czyszczących do użytku domowego i/lub innych typów czyszczenia powierzchni (np. materiały, produkty, maszyny, sprzęt, środki transportu i cały związany sprzęt, instrumenty, urządzenia)

Jeśli detergent jest klasyfikowany jako niebezpieczny, należy przede wszystkim uwzględnić przepisy dotyczące rynku chemikaliów niebezpiecznych (uzyskanie autoryzacji wprowadzenia do obrotu dla chemikaliów niebezpiecznych, sporządzenie Karty Charakterystyki, etykieta, zgłoszenie do Urzędu ds. Chemikaliów lub uzyskanie numeru autoryzacji, raportowanie rocznych wolumenów itp.).

Wszystkie detergenty (niebezpieczne i nieniebezpieczne) muszą być prawidłowo oznakowane. Jeśli stężenie składników z listy w załączniku VII rozporządzenia (WE) nr 648/2004 przekracza 0,2%, muszą być one podane na opakowaniach detergentów przeznaczonych do ogólnego użytku.

Zawartość enzymów, wybielaczy optycznych, substancji zapachowych i składników dezynfekujących powinna być podana niezależnie od ich stężenia.

Szczególne zasady mają również zastosowanie do podawania alergizujących substancji zapachowych sklasyfikowanych w załączniku III rozporządzenia (WE) 1223/2009 dotyczącego produktów kosmetycznych. Zawsze muszą być one podane na opakowaniu zewnętrznym z rzeczywistymi nazwami z rozporządzenia dotyczącego produktów kosmetycznych, gdy ich stężenie w produkcie przekracza 0,01%.

Środki powierzchniowo czynne muszą spełniać wymagania dotyczące biodegradowalności środków powierzchniowo czynnych w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 648/2004 dotyczącego detergentów.

Warunki użycia fosforanów w innych związkach fosforowych w detergentach do użytku domowego do prania ubrań i maszynowego mycia naczyń.

Tak zwane symbole A.I.S.E, ikony bezpiecznego użycia detergentów podane na opakowaniu mogą być pomocne dla konsumentów. Ta informacja jest opcjonalna i umożliwia prawidłowe użycie detergentów. Niemniej jednak należy przestrzegać wytycznych i instrukcji A.I.S.E. – Międzynarodowego Stowarzyszenia Mydła, Detergentów i Konserwacji.