Savjetnik za hemikalije – 1. dio: put do profesije i obaveze koje nosi

Ako ste savjetnik za hemikalije ili to tek želite da postanete, vjerovatno ste dobili informaciju o zakazanim seminarima čije je pohađanje neophodno u sklopu kontinuirane edukacije savjetnika za hemikalije.

To je prilika da se podsjetimo šta je savjetnik za hemikalije, kako se postaje savjetnik, koje su njegove obaveze i odgovornosti, te sa kojim se izazovima svakodnevno susreće.

Upravljanje hemikalijama nije samo tehničko pitanje. To je kombinacija ispunjavanja zakonodavnih obaveza, primjene sigurnosnih procedura u svakodnevnom radu, brige o zdravlju na radu i zaštiti životne sredine, te brige o krajnjim korisnicima hemikalija za koje smo odgovorni.

Krenimo od propisa: savjetnik za hemikalije je lice definisano Zakonom o hemikalijama Republike Srpske i Zakonom o hemikalijama Federacije Bosne i Hercegovine. Oba zakona definišu da je savjetnik za hemikalije lice koje je zaduženo za pravilno upravljanje hemikalijama kod proizvođača ili uvoznika.

Prvi uslov da bi se neko lice smatralo savjetnikom za hemikalije jeste odgovarajuća stručna sprema. Ovdje postoje razlike između Republike Srpske i Federacije Bosne i Hercegovine:

·        U Republici Srpskoj neophodan je završen prvi ciklus visokog obrazovanja sa 180 ECTS bodova iz oblasti prirodnih nauka, medicinskih i zdravstvenih nauka, inženjerstva i tehnologije ili poljoprivrednih nauka.

·        U Federaciji Bosne i Hercegovine potreba je visoka stručna sprema.

Kao što vidite, u Federaciji Bosne i Hercegovine nisu definisana ograničenja u pogledu naučnih oblasti. Međutim, zbog prirode posla i obaveza koje savjetnik ima, prirodno je da ovu vrstu posla obavljaju tehnolozi, hemičari, agronomi i slične struke. Tehnolozi i hemičari su, prema mom dosadašnjem iskustvu, najzastupljenije struke među savjetnicima za hemikalije.

Ako imate odgovarajuću struku, drugi važan uslov za savjetnika za hemikalije je dodatna edukacija o hemikalijama. Čak i lica koja su stekla formalno obrazovanje u oblastima zasnovanim ne hemiji, upravljanje hemikalijama u kontekstu obaveza savjetnika uglavnom ne obrađuju tokom osnovnog obrazovanja.

A imajući u vidu dinamiku kojom se propisi mijenjaju, jasno je da je za adekvatno ispunjavanje zadataka neophodna kontinuirana edukacija savjetnika za hemikalije.

U Republici Srpskoj na snazi je Pravilnik o programu dodatne edukacije za savjetnika za hemikalije, u skladu sa kojim naučne institucije organizuju seminare spomenute na početku teksta. Da bi se smatralo da se savjetnik kontinuirano edukuje, potrebno je prisustvovati barem jednom seminaru godišnje.

To mogu biti seminari koji se organizuju u Bosni i Hercegovini, ali drugi stručni skupovi na kojima se obrađuju teme iz Programa dodatne edukacije – bilo da su domaći ili inostrani, te bilo da im prisustvujete uživo ili na daljinu.

Učešće u kontinuiranoj edukaciji dokazujete potvrdama o učešću ili sertifikatima koje izdaje organizator seminara, obuke ili drugog skupa.

Kada ste ispunili formalne zahtjeve da biste postali savjetnik za hemikalije, spremni ste za ispunjavanje svojih obaveza, a one podrazumijevaju:

•       praćenje propisa o hemikalijama i utvrđivanje obaveza koje se primjenjuju na vašeg klijenta,
•       pružanje preporuka za pravilno skladištenje i rukovanje hemikalijama,
•       vršenje osnovne obuke radnika koji rukuju hemikalijama kod vašeg klijenta,
•       pripremu dokumentacije za upis klijenta u Registar proizvođača i uvoznika hemikalija,
•       pripremu dokumentaciju za upis hemikalija u Inventar hemikalija i za registraciju biocida,
•       pripremu godišnjeg izvještaja o prometu hemikalija,
•       podršku klijentu prilikom inspekcijskog nadzora.

U praksi, savjetnik treba da „prevodi“ kompleksne propise u konkretne procedure. A za to je neophodna stručna ekspertiza zasnovana na dobrom poznavanju propisa i svakodnevnom praćenju dešavanja u ovoj kompleksnoj oblasti.

Bez kontinuiranog učenja nije moguće ispuniti obaveze, jer iza administrativnih zadataka stoje specifični poslovi koje savjetnik svakodnevno i rutinski obavlja:

•       izrada bezbjednosno/sigurnosno-tehničkih listova i etiketa za hemikalije,
•       klasifikovanje i obilježavanje hemikalija prema definisanim kriterijumima, uključujući i prilagođavanje formulacija,
•       poznavanje definisanih ograničenja za pojedine hemikalije,
•       tumačenje efikasnosti biocidnih proizvoda i dr.

Zato ću sljedeće sedmice pisati više o tome šta je uslov za kvalitetno ispunjavanje obaveza i koje su odgovornosti savjetnika za hemikalije.

Do tada, pišite mi na nina.pajovic@bens-consulting.eu kako ste se odlučili da budete savjetnik za hemikalije ili zašto razmišljate da postanete dio ove profesije.