Šta su algicidi i kako se stavljaju na tržište?

Danas pišem o specifičnoj grupi biocidnih proizvoda – algicidima. U pitanju su specifična sredstva za dezinfekciju koja su namijenjena za uništavanje ili kontrolu rasta algi.

Iako prvo pomislimo na sredstva koja se koriste u održavanju higijene bazena, ovakvi proizvodi imaju i veliki broj dodatnih primjena. Ali pogledajmo prvo šta su alge.

Alge su jednostavni fotosintetski organizmi koji se brzo razmnožavaju u vlažnim i vodenim sredinama, zbog čega mogu predstavljati estetski, higijenski i tehnički problem na različitim površinama i u vodenim sistemima. Zbog toga se algicidi široko koriste u održavanju higijene i funkcionalnosti objekata, instalacija i opreme.

Algicidi (ili algacidi) spadaju u glavnu grupu biocida 1, odnosno u vrstu proizvoda 2 (PT2): dezinfekcijska sredstva i algacidi koji nisu namijenjeni za direktnu upotrebu na ljudima ili životinjama.

Radi se o proizvodima koji se koriste u higijeni bazena, akvarijuma i drugih voda, ali i za sanaciju građevinskih materijala. Za njih je potrebno pokazati algicidnu aktivnost, tj. sposobnost proizvoda (ili aktivne supstance) da dovede do smanjenja broja funkcionalnih ćelija algi pod određenim uslovima.

Iako alge nisu uvijek zdravstvena prijetnja za korisnike, uzrok su estetskog problema u bazenima ili akvarijumima jer dovode do zamućenja vode i stvaranja klizavog filma na površinama. Dodatno, takav film može poslužiti kao podloga za razvoj drugih mikroorganizama koji mogu predstavljati veći zdravstveni rizik.

Dodatno, algicidi se primjenjuju za sprečavanje rasta ili uklanjanje algi u sistemima za cirkulaciju i skladištenje vode, industrijskim sistemima za hlađenje, građevinskim površinama, brodovima i sl.

Zbog toga se sredstva za uništavanje ili suzbijanje rasta algi mogu sresti i u drugim vrstama biocida poput:

·        vrste 7 (PT7) – sredstva za zaštitu površina: koriste za zaštitu premaza, npr. boja i fasadnih premaza,

·        vrsta 10 (PT10) – sredstva za zaštitu građevinskih materijala: koriste se zaštitu materijala poput kamena, betona ili maltera,

·        vrsta 11 (PT11) – sredstva za zaštitu tekućina u rashladnim i radnim sistemima: koriste se za zaštitu vode i drugih tečnosti u rashladnim i radnim sistemima (osim onih koji se koriste za vodu za piće ili bazene),

·        vrsta 21 (PT21) – proizvodi za suzbijanje obrastanja: koriste se za suzbijanje mikroorganizama koji se razvijaju na površini brodova ili drugih struktura koje se nalaze u vodi.

Iako ne spadaju u algicide koji su po definiciji svrstani u vrstu biocida 2, navedeni proizvodi takođe pokazuju algicidnu aktivnost.

Uslovi za stavljanje algicida na tržište isti su kao i za druge vrste biocidnih proizvoda: aktivna supstanca mora biti dozvoljena za upotrebu u toj vrsti proizvoda (PT2), a zatim i biocidni proizvod mora biti odobren za stavljanje na tržište.

U postupku odobravanja potrebno je dokazati da proizvod pokazuje algicidnu aktivnost, odnosno da je dovoljno efikasan za predviđenu namjenu. I tu može nastati problem.

Za proizvode koji djeluju baktericidno ili virucidno definisani su standardni testovi koji se koriste za dokazivanje njihove efikasnosti. Kod algicida to nije uvijek slučaj.

Postoje OECD smjernice za ispitivanje, poput OECD smjernica 201 za ispitivanje inhibicije rasta slatkovodnih algi i cijanobakterija. Sličan je i test ISO 8692 koji se koristi za procjenu uticaja hemikalija na rast jednoćelijskih zelenih algi u slatkoj vodi. Dodatno, neke laboratorije razvijaju specifične protokole u kojima oponašaju predviđenu primjenu proizvoda.

Pored formulisanja efikasnog proizvoda, izazov za proizvođače može biti i dokazivanje njegove efikasnosti. Međutim, ovi administrativni zahtjevi su uslov za stavljanje na tržište: neophodno je dokazati da se proizvod može koristiti bez štete po čovjeka i životnu sredinu, a istovremeno biti efikasni u primjeni.

Ako vam je potrebna pomoć u registraciji biocida, javite mi se na nina.pajovic@bens-consulting.eu.