Povlačenje biocida sa tržišta

Nedavno mi je još jedan slučaj povlačenja proizvoda sa tržišta privukao pažnju. U pitanju je sredstvo za uništavanje žohara na bazi aktivne supstance fipronil. Proizvod je porijeklom iz Kine ali nije ispunio uslove propisane za biocide EU.

Pogledajmo detaljnije o čemu se radi i zašto je ovaj proizvod označen kao nesiguran.

Fipronil je insekticid širokog spektra koji se koristi u različitim proizvodima za suzbijanje štetnih insekata. Ova supstanca smatra se biocidnom aktivnom supstancom i njena upotreba podliježe posebnim pravilima.

Prvo, aktivne supstance moraju biti dozvoljene za upotrebu u biocidnim proizvodima koji se stavljaju na tržište. To je zahtjev Uredbe o biocidnim proizvodima (BPR) u Evropskoj uniji, ali i Zakona o biocidima republike Srpske.

Odobravanje aktivne supstance nije dovoljno za stavljanje proizvoda koji je sadrži na tržište. Biocidni proizvod takođe mora biti odobren, odnosno proći neki oblik registracije kod nadležnog organa.

U ovom postupku vrši se provjera formulacije i namjene, a provjeravaju se i dokazi o bezbjednosti i efikasnosti proizvoda. U aktu kojim se odobrava stavljanje proizvoda na tržište mogu biti propisani posebni uslovi za stavljanje na tržište.

Fipronil je supstanca koja je bila odobrena u Evropskoj uniji za upotrebu u biocidnim proizvodima vrste 18 (insekticidi). Međutim, ovo odobrenje je isteklo 2023. godine. U takvim slučajevima, proizvodi koji su prethodno bili registrovani i nalazili su se na tržištu u određenom roku moraju biti povučeni sa tržišta.

Razlozi leže u opasnostima: fipronil je klasifikovan kao toksičan ako se proguta, u kontaktu s kožom i ako se udiše, a toksičan je i za pčele. Takvi rizici smatraju se neprihvatljivim zbog čega ova supstanca ne može više da se koristi u biocidnim proizvodima.

Ova supstanca na isti način je regulisana i u Republici Srpskoj.

Slična situacija je i u fitofarmaciji, pa ova supstanca ne može da se koristi ni u sredstvima za zaštitu bilja.

U Evropskoj uniji je kroz EU Safety Gate objavljeno obavještenje o povlačenju sa tržišta biocidnog proizvoda koji sadrži fipronil. Kroz ovaj sistem vrši se obavještavanje o nebezbjednim proizvodima, a razlozi mogu biti različiti: nedostatak odobrenja, neadekvatno obilježavanje, prisustvo zabranjene supstance i sl.

Kako supstanca fipronil nije odobrena za upotrebu u proizvodima za suzbijanje insekata, prisustvo takvog proizvoda na tržištu nije u skladu sa BPR.

Ovo je još jedan primjer kako regulatorna ograničenja doprinose bezbjednosti proizvoda na tržištu, te kako je saradnja nadležnih organa ključna za implementaciju propisa.

Ako vas interesuje regulatorni status nekih supstanci kod nas ili u EU, pišite mi na nina.pajovic@bens-consulting.eu.