Kada govorimo o obilježavanju hemikalija, svima su nam prva asocijacija piktogrami opasnosti, obavještenja o opasnosti (H oznake) i obavještenja o mjerama predostrožnosti (P oznake). Ovi elementi su propisani Globalno harmonizovanim sistemom klasifikacije i obilježavanja hemikalija Ujedinjenih nacija (GHS sistem).
Međutim, u Evropskoj uniji, pa i kod nas, postoji još jedan element obilježavanja opasnosti koji često ostane „ispod radara“. U pitanju su dodatna obavještenja o opasnosti tj. EUH oznake. Radi se o oznakama koje se koriste kao dodaci standardnim H oznakama koje prema GHS-u ukazuju na opasnost.
EUH oznake pokrivaju dodatne opasnosti koje na globalnom nivou nisu prepoznate kao opasnosti za koje je potrebno definisati standardno obavještenje o opasnosti – H oznaku. I za razliku od H oznake, EUH oznaka ne ukazuje na klasifikaciju opasnosti.
Ako hemikaliji nije dodijeljena ni jedna H oznaka već samo dodatna EUH oznaka, hemikalija se ne smatra opasnom. Izuzetak su nove klase opasnosti propisane za endokrine disruptore i PBT hemikalije, o čemu sam ranije pisala.
EUH oznake se, osim u EU, koriste i u drugim zemljama koje GHS sistem klasifikacije i obilježavanja implementiraju u skladu sa CLP uredbom EU. Tu je Bosna i Hercegovina, ali i Srbija, Crna Gora, Sjeverna Makedonija i Albanija.
Danas želim da skrenem pažnju na dodatno obavještenje o opasnosti EUH210 koje glasi:
„Bezbjednosno/Sigurnosno-tehnički list dostupan na zahtjev.“
Iako na prvi pogled djeluje kao jednostavna napomena, pravilna upotreba EUH210 u skladu sa CLP uredbom EU i propisima u Bosni i Hercegovini o klasifikaciji i obilježavanju hemikalija od suštinske je važnosti.
Ova oznaka se koristi za obilježavanje smješa koje nisu namijenjene za opštu upotrebu i koje nisu klasifikovane kao opasne, ali sadrže:
- ≥ 0,1% supstance koja je klasifikovana kao senzibilizator kože kategorije 1, 1B, senzibilizator respiratornih organa kategorije 1, 1B ili kao karcinogena kategorije 2, ili
- ≥ 0,01% supstance koja je klasifikovana kao senzibilizator kože kategorije 1A, senzibilizator respiratornih organa kategorije 1A, ili
- ≥ deseti dio specifične granične koncentracije za supstancu koja je klasifikovana kao senzibilizator kože ili senzibilizator respiratornih sa specifičnom graničnom koncentracijom, ili
- ≥ 0,1% supstance koja je klasifikovana kao toksična po reprodukciju kategorije 1A, 1B ili 2, ili sa efektima na laktaciju ili preko laktacije, ili
- najmanje jednu supstancu u pojedinačnoj koncentraciji ≥ 1% (m/m) za negasovite smješe ili ≥ 0,2% (V/V) za gasovite smješe, koja je klasifikovana kao opasna po zdravlje ljudi ili životnu sredinu, ili za koju su propisane granične vrijednosti izloženosti na radnom mjestu,
- ≥ 0,1% supstance koja je klasifikovana kao endokrini disruptor za zdravlje ljudi kategorije 2, ili
- ≥ 0,1% supstance koja je klasifikovana kao endokrini disruptor za životnu sredinu kategorije 2.
O čemu ova oznaka zapravo govori?
Propisima o hemikalijama definisano je da se bezbjednosno/sigurnosno-tehnički list (BTL/STL) obavezno dostavlja kupcu ili korisniku za opasne hemikalije. Dalje je propisano da se BTL/STL dostavlja na zahtjev i za neopasne hemikalije koje sadrže neke opasne supstance. To su upravo one supstance koje sam prethodno nabrojala.
Na ovaj način snabdjevač hemikalije tačno zna u kojim slučajevima kupcima mora dostaviti BTL/STL na zahtjev. A s obzirom na to da se oznaka EUH210 navodi na etiketi, kupac je informisan da može zatražiti dostavljanje BTL/STL za hemikaliju koju koristi.
EUH210 je možda mali, ali važan dio pravilnog obilježavanja hemikalija. Njegova svrha nije formalna, već praktična: omogućiti korisnicima pristup informacijama o bezbjednoj upotrebi hemikalija, čak i kada nije propisano obavezno dostavljanje BTL/STL.
EUH oznake su važan alat za jasnu komunikaciju opasnosti. One pomažu u sprečavanju nesreća, promovišu sigurniju upotrebu hemikalija i osiguravaju da korisnici razumiju potencijalne opasnosti povezane sa određenim proizvodima.
Ako su vam neke EUH oznake nejasne, ili niste sigurni kada ih treba primijeniti, možda vam mogu pomoći. Pišite mi na nina.pajovic@bens-consulting.eu.
nina.pajovic@bens-consulting.eu
Nazad
